बर्दिया ८ आश्विन २०८०

बारबर्दिया, जेष्ठ २३, २०८२ गते
गरिबी निवारणका लागि लघु उद्यम विकास कार्यक्रम अन्तर्गत बारबर्दिया नगरपालिका–८ मा सञ्चालित एक महिने मुढा बनाउने तालिम आज औपचारिक रूपमा सम्पन्न भएको छ। २०८२ सालको बैशाख २२ गतेदेखि सुरु भएको तालिम जेष्ठ २२ गते सम्पन्न भएको हो भने समापन समारोह आज जेष्ठ २३ गते आयोजित गरिएको थियो।
बारबर्दिया नगरपालिका उद्यम विकास शाखाको आयोजनामा सम्पन्न उक्त तालिममा वडा नम्बर ८ का १३ जना महिला र २ जना पुरुष गरी कुल १५ जना सहभागीले मुढा बनाउने सीप सिकेका थिए। तालिमको प्रशिक्षक दिलमाया महतो रहेकी थिइन्। सहभागीहरूले सौहार्दपूर्ण वातावरणमा सहज र व्यवहारिक तरिकाले तालिम प्राप्त गरेको बताएका छन्।
तालिम समापन समारोहका प्रमुख अतिथि बारबर्दिया–८ का वडा अध्यक्ष नरबहादुर चन्द (भरत) ले उक्त तालिम आफैँले दुई वर्षअगाडिदेखि नगरपालिकासँग पहल गर्दै आएको बताउँदै अहिले आएर त्यो प्रयासले मूर्तरूप लिएकोमा खुसी व्यक्त गरे।
उहाँले भन्नुभयो, “म यो तालिमबाट यहाँहरूले प्राप्त गर्नुभएको सीपलाई आम्दानीको स्रोत बनाउन सक्नुहुन्छ भन्नेमा ढुक्क छु। मुढा बनाउने काममा तपाईंहरूको परिवारले पनि साथ दिनेछ, जसले गर्दा उत्पादन बढ्नेछ र त्यसले तपाईंहरूको आर्थिक अवस्थामा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।”
उहाँले सहभागीहरूलाई सिकेको सीपलाई केवल सिकाइमै सिमित नराख्न आग्रह गर्दै यसलाई व्यवसायिक रूपमा विस्तार गर्न प्रेरित गर्नुभयो।
कार्यक्रमको सभाध्यक्ष तथा नगर प्रवक्ता एवं बारबर्दिया–४ का वडा अध्यक्ष सीताराम योगीले सहभागिहरूलाई मुढा बनाउन आवश्यक पर्ने औजारहरू समेत वितरण गरिएको जानकारी गराउँदै त्यसलाई उत्पादनमा रूपान्तरण गर्न सुझाव दिनुभयो।
उहाँले भन्नुभयो, “४००, ५००, १००० – जति मुढा बनाउन सक्नुहुन्छ, बनाउनुहोस्। बेच्न समस्या भयो भने नगरपालिकामा ल्याउनुहोस्, बजार व्यवस्थापनको जिम्मा हामी लिन्छौं। तपाईंहरू ढुक्क भएर यो तालिमलाई आम्दानीमा रूपान्तरण गर्नुहोस्।”
उहाँले सीपमूलक तालिमको वास्तविक परिणाम तब मात्र देखिने बताउनुभयो जब त्यो सीपले उत्पादन र आम्दानीमा रूपान्तरण गर्न सक्ने हुन्छ।
बारबर्दिया नगरपालिकाको उद्योग विकास शाखाले सञ्चालन गरेको यो तालिम गरिबी निवारण र स्वरोजगार प्रवर्द्धन मा केन्द्रित कार्यक्रमको एउटा उदाहरण हो। स्थानीयस्तरमा महिलाहरूको सीप विकास गर्दै आत्मनिर्भरता र लघु उद्यमको प्रवर्द्धन गर्न नगरले यस्ता कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।
समापन कार्यक्रममा सहभागीहरूलाई प्रमाणपत्र वितरणसमेत गरिएको थियो। सहभागीहरूले यस तालिमबाट प्राप्त सीपलाई घरमै बसेर आम्दानीको स्रोत बनाउन सहज हुने बताएका छन्।
बारबर्दिया, जेठ २२, २०८२ — विश्व वातावरण दिवसको अवसरमा बारबर्दिया नगरपालिका अन्तर्गत रहेको नगर अस्पताल परिसरमा विशेष वातावरणीय कार्यक्रम आयोजना गर्दै मोरिंगा (सितल चिनी) को बिरुवा रोपिएको छ। स्वास्थ्य सेवा र वातावरण संरक्षणबीचको सम्बन्धलाई उजागर गर्ने उद्देश्यले गरिएको सो कार्यक्रमले अस्पतालको वातावरणलाई हरियाली बनाउने र समुदायमा हरित सन्देश फैलाउने लक्ष्य राखेको थियो।
कार्यक्रममा अस्पतालमा कार्यरत मेडिकल अधिकृत डा. माधव पन्त र डा. जितेन्द्र यादव, वरिष्ठ अहेब तुलसी पोखरेल, ल्याब असिस्टेन्ट आइतवारी चौधरी, फार्मेसी सहायक विनोद कुमार देमनदौरा , निर्मल थारू लगायत अस्पतालका अन्य कर्मचारीहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। साथै जयनगर रेडक्रस उपशाखाका अध्यक्ष श्रीराम चौधरीले पनि बिरुवा रोपणमा सहभागिता जनाएका थिए।
मोरिंगा बिरुवा बहुपयोगी औषधीय गुणले भरिपूर्ण मानिन्छ, जसले पोषणमा टेवा पुर्याउने मात्र होइन, वातावरणीय सन्तुलनमा पनि योगदान दिन्छ। यस प्रकारका बिरुवाको प्रवर्द्धनले स्वास्थ्य र वातावरण दुवै क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
उक्त कार्यक्रमका लागि आवश्यक बिरुवाको व्यवस्थापन नगर अस्पतालका अध्यक्ष तिर्थराज पौडेलले गर्नुभएको थियो। अस्पताल परिवारको समन्वयमा सम्पन्न भएको यस कार्यक्रमले हरित सोच र वातावरणीय जिम्मेवारीप्रति जनचेतना फैलाउने कार्यमा सघाउ पुर्याएको छ। सहभागीहरूले यस्ता अभियानलाई आगामी दिनहरूमा अझ व्यापक बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
३१ जेष्ठ २०८२, रिपोर्टिंग नेपाल ,बर्दिया – बारबर्दिया नगरपालिका वडा नम्मर -९, कतर्निया गाउँका किसानहरूको जीवनमा विगत ३ पुस्तादेखि रहेको ठूलो समस्यालाई वडा अध्यक्ष देवेन्द्र कुमार बिष्टले आफ्नो अटूट संकल्प र कठोर, तर न्यायपूर्ण ढंगका साथ समाधान गरेका छन् । किसानहरू जसले ५०० मिटर हिडे पुगिने आफ्नो खेत ३ किलोमिटर घुमेर पुग्नु पर्थ्यो हाल किसान र खेत बीच थुनिएको त्यो दूरी अब भत्किएको छ ।
स्थानिय भन्छन् – उनि अलि कडा र ठाडो बोल्ने स्वभावका छन्, कहिलेकाहीं खरो बोलीले ठेस पुर्याए पनि, मन चसक्क पारेपनि त्यो स्वरमा कहिल्यै कुनै पाप वा इर्ष्या नदेखिने हुन्छ, तर यहि स्वभावका कारण देवेन्द्र बिष्टका आलोचकहरू थुप्रै थिए । “खरो बोल्ने, रूखो स्वभावका नेताबाट के आशा गर्ने ?” भन्न पनि भ्याए तर अहिले चुप लागेर सबैकुरा सहने र जनताको समस्यामा मौन रहने नेताभन्दा बरु खरो बोल्ने, रूखो स्वभावको भएपनि काम गर्ने देबेन्द्र जस्तै नेता ठिक भन्ने मा पुगेका छन् वडा नम्मर ९ का वडावासीहरु आजभोली l
“हामीले बिर्सिसकेको थियौँ कि यो बाटो खुल्ने सपना , तर देवेन्द्रजीको पहलले असम्भवजस्तो देखिएको कुरा सम्भव बनायो,” एक किसानको भावुक अभिव्यक्ति थियो। हिजो गालि बर्साउनेहरूले आज देबेन्द्रको काममा तालि बर्साइरहेका छन् । बोलि त कडा हुन्छ, तर मनमा कुनै पाप छैन। जसको मनमा पाप हुदैन , ऊ बोल्न र काम गर्न डराउँदैन।” स्वभावले कठोर, बोली ठाडो र नडराउने, तर अन्तर्मनमा पूर्णरूपले वडा वासीको पक्षधर – यो परिचय बन्दैछ यस बाटो खोल्ने कार्य पश्चात वडाध्यक्ष देवेन्द्र बिष्टको। “उहाँको बोलीले कहिलेकाहीँ चस्काउँछ, तर कामले सबैको मन जित्छ,” वडाबासीहरू खुलेर प्रशंसा गर्छन्। अहिले किसानहरू यति भावुक छन् कि कसैले त बाटोको नाम नै ‘देवेन्द्र मार्ग’ राख्ने प्रस्ताव गरेका छन्।
यो एउटा बाटो मात्र होइन, यो बाटो भनेको आशाको मार्ग, सम्भावनाको श्रोत र पुस्तौँदेखि अड्किएको सपना पूरा भएको एउटा जीवनरेखा बनेको छ। उनले खोलिदिएको बाटोले मात्र भौतिक दूरी होइन, किसानहरूको मनमा नयाँ आशा र भरोसाको पुल पनि जोडेको छ। यो कुनै सामान्य बाटो होइन, यो त्यो बाटो हो जसले सयौँ किसानको खेतलाई बाहिरी दुनियाँसँग जोड्ने काम गर्छ। तीन पुस्तासम्म असहज बाटो हुँदै खेतमा पुग्दा सम्म अनायासै बग्ने पसिना आज किसानले आफ्नो खेतमा उत्पादनका निम्ति बगाउन पाएका छन् ।
हिजो विरोध गर्नेहरू आज आफैँ स्याबासी दिइरहेका छन्, प्रारम्भमा एक–दुई जनाले केही नबुझी विरोध जनाए पनि अहिले सबै जनताको साथ पाइएको अध्यक्ष बिष्ट बताउँछन्। वडाध्यक्ष देवेन्द्र बिष्टले आफू जनताको सेवक मात्र भएको बताउँदै भने, “मेरो जनता हो, मेरा किसान हुन्। बाटो नखोल्नु भनेको दुवै खुट्टा बाधेर हिडनुहोस् भनेर आदेश दिए जस्तै हो । कसैको खेतमा पाइला राख्न पनि बाटो नहुनु भनेको बाँच्दाबाँच्दै जेलमा भएको जस्तै हो। यो बाटो जनताको अधिकार थियो, मैले त केवल ढोका खोल्ने जिम्मेवारी लिएको मात्र हु सबै योगदान किसान र वडावासी कै हो ।”
वडा नं. ९ मा भएको यो विकास कार्य कुनै निर्माणमात्र होइन, जनविश्वास र नेताको प्रतिबद्धताको उदाहरण बनेको छ । देवेन्द्र बिष्टजस्ता जनप्रतिनिधिहरूले देखाएको साहस, निष्ठा र जनपक्षीय कार्यशैलीले अबको पुस्तालाई पनि प्रेरणा दिनेछ।
यो बाटो केवल माटो र मिहेनतले मात्र बनेको छैन, यो बाटो बनेको छ दुःख, संघर्ष, धैर्यता र साँचो नेतृत्वबाट। जहाँ भोलिका दिनमा वडा अध्यक्ष देबेन्द्र कुमार बिष्टकै कार्यकालमा ग्रेवल हालेर अझ बलियो र सहज हुनेछ भन्ने भरोसा र बिस्वास राखेका छन् यहाका जनताले ।
कोहलपुर नगरपालिका–२, जहाँ नगरभित्रकै करिब १८ देखि २० प्रतिशत जनसंख्या बसोबास गर्छ, लामो समयदेखि भोट बैंकको रुपमा मात्रै हेरिँदै आएको आरोप सर्वसाधारणले लगाउँदै आएका छन्। तर, पछिल्लो समय वडाध्यक्षको सक्रियताले केही सकारात्मक संकेत देखिएको छ।

वडाध्यक्षका अनुसार संघीयता कार्यान्वयनको आठ वर्ष नजिकिँदा पनि वडामा अझै वर्षातको समयमा हिलोमय बाटोमा हिँड्न बाध्य जनताका गुनासा टड्कारो छन्। यद्यपि, वडामा समानुपातिक बजेट व्यवस्थापन रहे पनि चुनौतीहरू स्पष्ट छन्।
“मैले हार मानेको छैन,” वडाध्यक्ष बताउँछन्, “जनताको आवश्यकता पहिचान गर्दै, क्रमिक रुपमा विकासका काम अघि बढाइरहेका छौं। गाउँ–गाउँमा पुगेर जन गुनासो सुन्दै, सबैसँग हातेमालो गर्दै, खुसी बाँड्दै अगाडि बढिरहेको छु।”

स्थानिय स्तरमा सिंहदरबारको सेवा पुगोस् भन्ने उद्देश्यले सुरु गरिएको संघीय शासन प्रणालीप्रति जनताको विश्वास बलियो बनाउने दिशामा वडाध्यक्षको प्रयास उल्लेखनीय छ। उनी भन्छन्, “जनतामा संघीयताप्रतिको विश्वास घट्दै गएको देखिन्छ, तर म विश्वास दिलाउन चाहन्छु कि सेवा र विकास दिन सकिन्छ।”
उनको यो अभिव्यक्तिले नेतृत्वको प्रतिबद्धता मात्र नभई, जिम्मेवारीप्रतिको समर्पण पनि झल्काउँछ।