१ जेष्ठ २०८२ , बर्दिया – रिपोर्टिंग सम्बाददाता
“म दोषी थिइन, म भ्रष्ट थिएन ! तर मिडियाको एक भ्रामक भिडियोले म एक सोझो थारुको वर्षौको इमान र जनसेवाको भावना माथि प्रश्नचिन्ह लगाइदियो! भिडियो हेरेर ताली पिटनेहरुले बास्तबिकता बुझेनन् र बुझ्न पनि चाहेनन् ” – बारबर्दिया नगरपालिका वडा नम्बर ९ , सतखोलुवा बोरिंग योजनाका उपभोक्ता समिति अध्यक्ष चन्कु थारु भन्छन ।
सतखोलुवा तालमा पानी भर्ने वडाध्यक्षको सपना, आरोपको भुमरीमा फस्यो
चन्कु थारुका अनुसार : पर्यटकीय स्थल सतखोलुवा ताल क्षेत्रमा नगरपालिकाको सहयोगमा बोरिंग निर्माण गरिएको थियो। योजना सकिएपछि परीक्षण गरी पानी आएको पुष्टि पनि गरिएको थियो। तर, बोरिंगमा बिद्युत अभाव र प्राविधिक कारणले केही समय प्रयोगमा आउन नसकेको अवस्था कसैले नबुझी, एउटा भिडियो मात्रको भरमा योजनालाई भ्रष्टाचारको लेप लगाइयो।
जसले पानी दिन खोज्यो , उसैलाई डुबाइयो आरोपमा !
सतखोलुवा बोरिङ योजना कुनै सामान्य योजना थिएन। पर्यटकीय स्थल सतखोलुवा तालमा बाह्रै महिना पानीले भरिभराउ गराउने वर्षौं देखिको योजनालाई सम्बोधन गर्ने यो योजना वडाको पहल, नगरपालिकाको सहयोग, अनि स्थानीय मेहनतबाट बनेको थियो तर मिडियाका कारण जे भयो त्यसपछि, त्यो न त विकासको कथा हो, न त न्यायको। एक सामाजिक सञ्जालमा अपलोड गरिएको अनुसन्धान बिनाको छोटो समयमा तयार गरिएको भ्रामक भिडियोले यस्तो आगो सल्कायो, जसले सिंगो योजनाको छवि, अध्यक्षको चरित्र र समितिको भरोसा नै खरानी बनायो।
भिडियो बन्यो हतियार, पत्रकार बने न्यायाधीश ! : चन्कुको आक्रोस
केही यस्ता मिडिया समूहले, जुन समाचारभन्दा वाइरल चाहन्छन्, जो तथ्यभन्दा थम्बनेलमा विश्वास गर्छन्, उनीहरूले सतखोलुवा योजनामा पानी नआएको क्षणलाई कैद गरे, तर पानी कहिले आयो, किन रोकियो, कसरी समाधान खोजियो — केही भनेनन् । यदि पत्रकारितालेनै निर्दोषको इज्जत खेलवाड गर्यो भने — कसले गर्छ न्याय?
उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष थारुको गहिरो पीडा – “म गलत थिइन, तर मेरो इज्जतमा दाग लगाइयो”
सत्य के हो त ? : चन्कुको जवाफ
- १४० मिटर बोरिंग गरि सकिएपछि नगरपालिकाले प्राविधिक निरीक्षण गर्यो।
- जेनेरेटरमार्फत मोटर चलाइ परीक्षण गर्दा पानी राम्रोसँग आएको थियो।
- त्यसपछि मात्र योजना पास भई करिब २२ लाख भुक्तानी गरिएको थियो।
- तर बिद्युत लाइन नहुँदा बिगत केहि महिना बोरिंग नचलेको हो – कुनै अनियमितता होइन!
- बोरिंग चलाउन पर्ने भन्दै स्थानीयको गुनासोपछि वडा अध्यक्षको पहलमा ट्रान्सफरमर ल्याइयो, लाइन जोडेपछि बोरिंग विद्युतबाट चलाइयो।
- दक्ष प्राबिधिक बिना मोटरमा बिद्युत लाइन जोड्दा पानी कम आयो, समितिले तुरुन्तै निर्माण कम्पनीलाई जानकारी दियो।
- कम्पनीले लाइनको समस्या हुनसक्ने बताएर प्राविधिक पठाउने आश्वासन दिएको थियो।
यिनै प्राविधिक समस्याका बीचमा पानी कम आयको बेला खिचिएको भिडियोको आधारमा भ्रामक रिपोर्ट सार्वजनिक गरियो, जसले योजना मात्र होइन अध्यक्ष र सम्पूर्ण उपभोक्ता समितिलाई नै बदनाम गरिदियो।
चन्कु थारु भन्छन “पत्रकारले मेरो भिडियो त खिचे तर , आफ्नो व्यक्तिगत धारणालाइ प्राथमिकतामा समेटे”
सञ्चारकर्मीको प्रश्नमा उपभोक्ता समितिका अध्यक्षले स्पष्ट रुपमा भनेका थिए:“यसमा कुनै अनियमितता छैन, पानी नआउनुको कारण लाइनको भोल्टेज समस्या हो।” तर दु:खद कुरा – यो भनाइको बेवास्था गर्दै मैले बुझाउन खोजेको कुरा भन्दा पनि पत्रकारले आफ्नो धारणा , आशंका र आरोपलाई प्राथमिकता दिए । यस्तो दोषारोपण गरिनु कुनै हालतमा उचित होइन।
चिन्कु थारु प्रश्न गर्छन तपाइँ पत्रकार कि पक्षपाति ?
पत्रकारले खबर बनाउँदा दुवै पक्षको भनाइ लिनु अनिवार्य हुन्छ। तर जब सोधिएको भनाइलाई नजरअन्दाज गरेर आफ्नै धारणा मात्र देखाइन्छ, त्यो पत्रकारिता होइन – आरोपको मुखुण्डो लगाएको व्यक्तिगत रिस वा पूर्वाग्रह मात्र हो।
समाचार मात्र होइन, ‘चरित्र हत्या‘ को हतियार बन्यो यो भिडियो! : पिडा पोख्छन चन्कु
सामान्य लागे पनि यो भिडियोको असर एउटा इमानदार व्यक्तिको जीवनभरि पुर्याउने क्षति हो। एकपल्ट आम मानिसले “भ्रष्ट हो!” भनेर बुझिसकेपछि त्यसलाई फिर्ता गराउन शब्दको कुनै शक्ति हुँदैन। “म गलत थिएन, तर मेरो परिवार, समाज, र चिन्ने–जान्ने सबैले म माथि शंका गर्न थाले। अब ती मिडियाले त्यो दाग पखाल्न सक्छन् र?”
चन्कु थारुको भनाइ : सत्य नबुझी समाचार बनाउनु – पत्रकारिता होइन, अपराध हो!
सार्वजनिक बजेट र जनताको हितमा गरिएको योजना र त्यससँग सम्बन्धित कार्यहरूबारे समाचार बनाउँदा गहिरो अनुसन्धान, तथ्य संकलन र दुबै पक्षको धारणा आवश्यक हुन्छ। यस घटनामा नगरपालिका, उपभोक्ता समिति, निर्माण कम्पनी र स्थानीयको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको देखिन्छ।
सतखोलुवा तालमा गरिएको बोरिङबारे उठाइएका प्रश्नहरूबारे उपभोक्ता समितिको स्पष्ट भनाइ छ – “भुक्तानी परीक्षणपछि मात्रै गरिएको हो, यसरी समाचार लेख्दा सन्तुलन र निष्पक्षता कायम राख्नु पत्रकारिताको मुख्य जिम्मेवारी हो। बोरिङको पानी आउनु वा नआउनु प्राविधिक परीक्षणको विषय हो – हामीले ठेकेदारलाई रकम भुक्तानी गरेको हो काममा म आफै खटिए, यसमा मा दोसी कसरि ? चन्कु थारु भन्छन ।
सतखोलुवा बोरिंग योजना द्वारा सिचाई सुविधा दिन खोज्दा, भ्रान्तिको लहर चलाइयो। अब चाहिएको छ – सत्यको लहर, जहाँ तथ्य बोल्छ, र इमानदारको इज्जत फर्काइन्छ।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि नगरप्रमुख छविलाल थारुले बारबर्दिया नगरपालिकाले खेलकुदको विकासलाई निरन्तर प्राथमिकता दिँदै आएको बताएका थिए। उनले खेलले युवालाई अनुशासित बनाउने र आत्मनिर्भरता प्रदान गर्ने भएकाले यस्ता खेल आवस्यक रहेको भन्दै सहभागी सबैलाई शुभकामना दिएका थिए। यता, जिल्ला खेलकुद विकास समितिका प्रमुख भुपेन्द्र पुन मगरले बारबर्दिया पालिकाको सहयोगमा पेनकेक सिलात संघले गत वर्ष राष्ट्रिय प्रतियोगिता पनि यही ठाउँमा आयोजना गर्ने अवसर पाएको जानकारी गराउँदै पालिका प्रमुख प्रति आभार प्रकट गरेका थिए। साथै उनले खेलाडीहरूलाई अनुशासित भई खेल्ने सुझाव दिँदै आयोजक समिति र आर्थिक सहयोग गर्ने वडा नं. ७ लाई समेत धन्यवाद दिएका थिए।
प्रमुख मागहरू:
