१८ कार्तिक २०८०, जाजरकोट| पश्चिम नेपालको जाजरकोटलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर हिजो राति ११ बजेर ४९ मिनेटमा गयको भूकम्पमा परेर हाल सम्म १२८ जनाको ज्यान गएको जानकारी प्राप्त भयको छ |
दुई जिल्ला जाजरकोटमा ९२ जना र रुकुम पश्चिममा ३६ जनाको ज्यान गएको छ भने १४० जना भन्दा बढी घाइते भएका छन्।
नेपाल प्रहरीका प्रवक्ता कुबेर कडायतका अनुसार जाजरकोट र रुकुम पश्चिम जिल्लामा सबैभन्दा धेरै क्षति भएको र उद्धार तथा खोजमा नेपाल प्रहरी केन्द्रित रहेकोछ ।
नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीका अधिकारीहरू उद्धार कार्यमा खटिएका छन् साथमा हेलिकोप्टर परिचालन गरिएको छ।
राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रका अनुसार उक्त ६.४ म्याग्निट्यूड भूकम्प गयको थियो भने पछि पनि केही साना परकम्पहरू केन्द्रबिन्दु आसपास लगायत अन्य जिल्ला हरुमा भूकम्पको धक्का महसुस गरियको थियो |
पार्टीका अनुसार पौडेल व्यक्तिगत भ्रमणको क्रममा सिंगापुर गएका थिए। त्यही क्रममा बिरामी परेका उनले होटलमै ज्यान गुमाएका हुन्।
रास्वपा लुम्बिनी प्रदेश अध्यक्ष देवराज पाठकले जानकारी दिँदै भने, “उहाँ साउन १ गते सिंगापुर जानुभएको थियो। आज साउन १५ गते फर्कने टिकट थियो। दुर्भाग्यवश उतै बिरामी भइ १३ गते होटलमै निधन भएको खबर प्राप्त भएको छ।”
४६ वर्षीय पौडेल बर्दियाको बाँसगढीमा स्थापित एक व्यवसायी तथा समाजसेवी थिए। उनी रास्वपामा प्रदेश सदस्य, जिल्ला संयोजक हुँदै जिल्ला सभापतिको जिम्मेवारीमा रहेर सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका थिए।
पार्टीका नेताहरूले पौडेलको निधनलाई अपूरणीय क्षति भनेका छन्। शव नेपाल ल्याउन आवश्यक कागजी प्रक्रिया तथा कानुनी औपचारिकता पूरा गरिनु पर्ने भएकाले केही समय लाग्ने जानकारी प्राप्त भएको छ।
ReportingNepal.com परिवार स्व. पौडेलप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारप्रति गहिरो समवेदना प्रकट गर्दछ।
काठमाडौं । नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का महासचिव घनश्याम भूसालले माओवादी केन्द्रसँग पार्टी एकता नगरी नयाँ वाम राजनीतिक शक्ति निर्माण गर्ने तयारीमा लागेको घोषणा गरेका छन्। बुधबार काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै उनले ‘देशभक्त वामपन्थी मोर्चा’ गठन गर्ने र त्यसलाई समाजवादी दिशामा अघि बढाउने योजना सार्वजनिक गरेका हुन्।
भूसालले भने, “यो अभियान कुनै एक पार्टीका सीमित नेताहरूको होइन, देशभरका वामपन्थी, लोकतान्त्रिक र प्रगतिशील विचारधारा भएका सबै मानिसहरूको साझा राजनीतिक मंच बन्नेछ।” उनका अनुसार, वाम आन्दोलनलाई नयाँ सोच र दिशासहित पुनःसंगठित गर्न अबको पहल निर्णायक हुनेछ।
यता, आजै माओवादी केन्द्र, नेकपा (एकीकृत समाजवादी) र अन्य आठ साना दलबीच पार्टी एकता घोषणा कार्यक्रम काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा हुँदैछ। ती दलहरूबीच नयाँ पार्टीको नाम ‘नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी’ राख्ने र चुनाव चिह्न ‘तारा’ रहने सहमति भएको स्रोतले जनाएको छ।
नयाँ पार्टीको संयोजकमा माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र सह–संयोजकमा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का अध्यक्ष माधवकुमार नेपाल रहने सहमति जुटाइएको छ।
तर, सो एकता प्रक्रियाप्रति केही शीर्ष नेताहरू असन्तुष्ट देखिएका छन्। नेकपा (एस) का वरिष्ठ नेता झलनाथ खनाल, महासचिव घनश्याम भूसाल, माओवादीका सचिवालय सदस्यद्वय जनार्दन शर्मा र राम शर्मा लगायत नेताहरू भने उक्त एकता अभियानमा सहभागी नभई छुट्टै वाम अभियान अघि बढाउने तयारीमा छन्।
भूसाल निकट स्रोतका अनुसार, उनीहरूले वामपन्थी राजनीतिलाई केवल सत्तासाझेदारीमा सीमित नराखी वैचारिक स्पष्टता, नीतिगत सुधार र संगठनात्मक पुनर्निर्माणको माध्यमबाट नयाँ धार सिर्जना गर्ने तयारी गरेका छन्।
१५ श्रावण २०८२, रिपोर्टिंग नेपाल,काठमाण्डौ — राजनीतिक परिवर्तनका नाममा उभिएको नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (नाउपा) पछिल्लो समय आफ्नै आन्तरिक विवाद, पारिवारिक सत्ता संघर्ष र नेतृत्वमा पारदर्शिताको अभावका कारण जनस्तरमा गम्भीर आलोचनाको शिकार बन्दै गएको छ। हालै सम्पन्न राष्ट्रिय भेलाले पार्टी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठलाई हटाउँदै लालवीर चौधरीलाई नयाँ अध्यक्षको रूपमा चयन गरेपछि यो पार्टीप्रति जनताको दृष्टिकोण झनै नकारात्मक बनेको देखिन्छ।
पार्टी संरक्षक रेशम चौधरीका श्रीमती रञ्जिता श्रेष्ठलाई हटाएर आफ्नै पिता लालवीर चौधरीलाई अध्यक्ष बनाउनु सामान्य राजनीतिक प्रक्रियाभन्दा बढी “पारिवारिक राजनीतिक कब्जा” को रूपमा आलोचित भइरहेको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन् — “यो पार्टी अब लोकतान्त्रिक भन्दा पनि एक परिवार केन्द्रित राजनीतिक कम्पनीको रूपमा अघि बढ्दैछ।”
भ्रष्टाचार र निष्क्रियताको आरोपबीच बर्खास्ती
रञ्जिता श्रेष्ठ डेढ वर्षसम्म पार्टी बैठक नबोलाएर निष्क्रिय भएको, आन्तरिक लोकतन्त्रको उपेक्षा गरेको, र आर्थिक पारदर्शितामा असफल भएको आरोप लाग्दै आएको थियो। त्यसमाथि पछिल्ला महिनाहरूमा उनीमाथि अनुदान, पार्टी कोष र संघसंस्थासँगको आर्थिक लेनदेनमा भ्रष्टाचारको संलग्नता रहेको गम्भीर आरोपहरू पनि सार्वजनिक भइरहेका थिए।
तर रञ्जिता श्रेष्ठलाई कारबाही गर्नुको सट्टा, सत्ता सुरक्षित गर्न आफ्नै पितालाई अध्यक्ष बनाउने योजना कार्यान्वयन गर्नुले पार्टीको चरित्र र नेतृत्वप्रतिको जनआस्था निरन्तर खस्कँदै गएको हो।
संस्थापकहरू छायामा, परिवारको वर्चस्व अगाडि
नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको गठनका प्रारम्भिक दिनमा योगदान दिने धेरै संस्थापक र अग्रज कार्यकर्ताहरूलाई बेवास्ता गर्दै, संरक्षक रेशम चौधरीको निर्देशनमा चलेको हालको घटनाक्रमले पार्टीभित्र गम्भीर असन्तुष्टि चुलिएको छ। पार्टीभित्रका कतिपय नेताहरू खुल्लमखुल्ला भन्न थालेका छन् — “यो अब आम जनताको पार्टी रहेन, रेशम चौधरीको पारिवारिक संरचनामा सीमित भयो।”
एक नेताले नाम नखुलाउने सर्तमा भने, “अध्यक्ष बन्ने योग्यता र भूमिका त रामलाल डगौरा थारु जस्ता नेताहरूमा थियो, तर पुनः परिवारभित्रै घुमाएर पितालाई अध्यक्ष बनाइनु अत्यन्त निराशाजनक छ।”
राजनीतिक यात्राभन्दा स्वार्थको उकालो?
लालवीर चौधरी स्वयं पार्टीको संस्थापक नभएर पनि अहिलेको अध्यक्ष बन्नु आफैंमा राजनीतिक अवसरवादको उदाहरण बनेको छ। विगतमा राप्रपा, एमाले हुँदै यदाकदा स्वतन्त्र उम्मेदवारीमार्फत चुनाव जितेका चौधरी अब फेरि छोराको पार्टीमा अध्यक्ष बनेका छन् — त्यो पनि त्यही नेतृलाई हटाएर जसले उनलाई पार्टीमा भित्र्याएकी थिइन्।
जनस्तरमा आलोचना उठेको छ कि — “नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले टीकापुर घटनाको पीडालाई प्रतिनिधित्व गर्छ भनेर देखाइए पनि अहिले पार्टी आफैं पीडाको पात्र बनेको छ — सत्ता, पद र शक्ति निम्ति।”
जनताको नजरमा घट्दो भरोसा
नाउपा भर्खरै गठन भएर आम थारु समुदाय, मधेस र पिछडिएको जनताको प्रतिनिधित्व गर्दै उठेको पार्टी हो भन्ने आशा बोकेको थियो। तर २ वर्ष नबित्दै पार्टीको नीति, मूल्य र उद्देश्यभन्दा शक्तिको केन्द्रीकरणमा बढी केन्द्रित हुँदै गएको स्पष्ट देखिएको छ।
पार्टीमा एकताभन्दा विवाद, सैद्धान्तिकताभन्दा पदको होडबाजी, र नेतृत्वको पारदर्शिताभन्दा पारिवारिक सम्बन्धको आधारमा निर्णय लिइँदा जनताले यो पार्टीप्रति विश्वास गुमाउँदै गएका छन्।
एक नागरिक उनमुक्ती पार्टीका सदस्यका अनुसार राजनीतिमा नेतृत्व परिवर्तन सामान्य प्रक्रिया हो। तर जब नेतृत्व परिवर्तन नीति र संस्थागत मूल्यभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थ र पारिवारिक समीकरणमा आधारित हुन्छ, त्यसले पार्टीमात्र होइन, आम जनताको भविष्यलाई पनि अनिश्चित बनाउँछ। नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले अब तत्काल आत्ममूल्यांकन नगरे, त्यो स्वयं “नागरिक निराशा पार्टी” मा रूपान्तरण हुने खतरा देखिन्छ।
बारबर्दिया (बर्दिया), कात्तिक २५ ।
बारबर्दिया नगरपालिका–७, रम्मापुरस्थित श्री जनता माध्यमिक विद्यालयमा आज एक विशेष समारोहका बीच पाँचौँ नगरस्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड खेलकुद प्रतियोगिता–२०८२ सुरु गरिएको छ। उक्त प्रतियोगिताको उद्घाटन प्रदेश सरकारका सामाजिक विकासमन्त्री जन्मजय तिमिल्सिनाले गर्नुभयो।
उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री तिमिल्सिनाले खेलकुद राष्ट्र र राष्ट्रियताको पहिचानसँग जोडिएको महत्वपूर्ण क्षेत्र भएको बताउनुभयो। उहाँले खेलकुदले युवा पुस्तामा अनुशासन, लगनशीलता र आत्मविश्वासको विकास गराउने उल्लेख गर्दै समाजका किसान, मजदुरदेखि भुईँतहका जनताको आवाज माथिसम्म पुर्याउने जिम्मेवारी जनप्रतिनिधिहरूको नै भएको बताउनुभयो।
“जनताले गरेको विश्वासलाई मैले कहिल्यै विश्वासघात गर्न सक्दिन। म जनताको सेवकका रूपमा काम गरिरहेको छु,”
— जन्मजय तिमिल्सिना, सामाजिक विकासमन्त्री
उहाँले शिक्षा र खेलकुद दुवैलाई प्राथमिकतामा राखेर अघि बढिरहेको बताउँदै विद्यार्थी खेलाडीहरूलाई अनुशासन र मर्यादामा रही देश र समुदायको नाम उज्यालो पार्ने शुभकामना दिनुभयो।
‘विद्यालयबाटै राष्ट्रिय खेलाडी जन्मिन्छ’ — प्रमुख जिल्ला अधिकारी हमाल
कार्यक्रमका विशेष अतिथि बर्दिया जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गोगन बहादुर हमालले खेलकुदले केवल खेलाडी मात्र होइन, राष्ट्र र राष्ट्रिय पहिचानलाई पनि चिनाउने माध्यम भएको बताउनुभयो।
उहाँले विद्यालयस्तरमै यस्ता प्रतियोगिताले भावी राष्ट्रिय खेलाडी उत्पादन गर्ने आधार तयार गर्ने उल्लेख गर्दै भन्नुभयो,
“पहिला विद्यालयहरूमा ‘वीरेन्द्र रनिङ शिल्ड’को रूपमा यस्ता प्रतियोगिता सञ्चालन हुन्थ्यो, अहिले ‘राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड’को रूपमा निरन्तरता पाइरहेको छ। यस्ता कार्यक्रमहरू नियमित रूपमा भैरहनु आवश्यक छ।”
‘जितभन्दा ठूलो अनुशासन र मर्यादा हो’ — नगरप्रमुख थारु
कार्यक्रमका सभाध्यक्ष तथा बारबर्दिया नगरपालिकाका नगरप्रमुख छबिलाल थारुले विद्यालयस्तरका यस्ता प्रतियोगिताले विद्यार्थीहरूको समग्र व्यक्तित्व विकासमा ठूलो योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले विद्यार्थी खेलाडीहरूलाई जितभन्दा बढी अनुशासन, सहयोग र मर्यादामा ध्यान दिन आग्रह गर्दै प्रतियोगिता सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्ण पक्षप्रति आभार प्रकट गर्नुभयो।
समारोहमा विद्यार्थीहरूले आकर्षक मार्चपास, मार्सल आर्टको प्रदर्शन, क्लबले सांस्कृतिक थारु गीत र स्थानीय तथा राष्ट्रिय लोकप्रिय कलाकार कमल बिसी माल्दाइले आफ्प्रनो कला प्रस्तुत गरेका थिए।
१६ विद्यालय सहभागी, खेलकुद कार्यक्रम कार्तिक २९ सम्म
बारबर्दिया नगरपालिकाको आयोजनामा र जनता माध्यमिक विद्यालय, रम्मापुरको संयोजनमा सञ्चालन भइरहेको यस वर्षको राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगितामा १६ वटा माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरू सहभागी भएका छन्।
पहिलो दिन ८ सय मिटर दौड प्रतियोगिता सम्पन्न गरिएको छ भने भोलिदेखि भलिबल, कबड्डी, हाईजम्प, लङजम्प, सटपुट लगायतका खेलहरू सञ्चालन हुने जनाइएको छ। प्रतियोगिता कात्तिक २९ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ।
कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी, सामाजिक विकासमन्त्री, सुरक्षा निकायका प्रतिनिधि, राजनीतिक दलका सदस्य, शिक्षक, बुद्धिजीवी, पत्रकार तथा स्थानीय समुदायको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो। उद्घाटन समारोह रंगीन झाँकी, विद्यार्थीहरूको जोशपूर्ण सहभागिता र खेलकुदमय वातावरणले भरिएको थियो।
नेपालगञ्जस्थित एक निजी शिक्षण अस्पतालमा गएका बिरामीका आफन्तले उपचारको नाममा “अनावश्यक खर्च”, “सेवामा लापरबाही” र “नागरिकसँग विभेद” गरिएको गम्भीर आरोप लगाएका छन्।
नेपालगञ्ज–१३, बाँकेमा रहेको सञ्जिवनी कलेज अफ मेडिकल साइन्सेज द्वारा सञ्चालित नेपालगञ्ज शिक्षण अस्पताल मा गएका बिरामीका आफन्तले ‘निःशुल्क भनिएको आमा सुरक्षा कार्यक्रम’को नाममा महँगो प्याकेज थोपारिएको, डाक्टर नदेखिने, र सेवा विभेद गरिएको गम्भीर आरोप सार्वजनिक गरेका छन्।
बर्दिया जिल्ला अस्पतालले श्रावण ११ गते अत्यावश्यक सर्जरीका लागि गर्भवती महिलालाई नेपालगञ्ज शिक्षण अस्पतालमा रिफर गरेको थियो। बर्दिया जिल्ला अस्पतालको आकस्मिक रिफर सिफारिस सहित श्रावण ११ गते गर्भवतीलाई नेपालगञ्जको उक्त शिक्षण अस्पतालमा भर्ना गरियो। तर बिरामी पक्षका अनुसार, अस्पताल पुगेको झण्डै १० घण्टासम्म सम्बन्धित विशेषज्ञ चिकित्सकलाई देख्न सकिएन।
“डाक्टरको अनुहार देख्न त पाइएन, तर ठाउँ ठाउँमा आमा सुरक्षा कार्यक्रम भनेर सजिएका ठूला ब्यानर मात्र देखियो,” बिरामीका आफन्त कृष्ण शाहीले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्।
शाहीका अनुसार, अप्रेसनका लागि ‘सरकारी सुविधा’ भनिए पनि अन्ततः ५३ देखि ६० हजारसम्मको ‘सर्जरी प्याकेज’ प्रस्ताव गरियो। पहिल्यै बुक गरिसकेको क्याबिन समेत पहुँचवाला व्यक्तिलाई दिइएको र आफूहरूलाई स्ट्यान्डर्ड स्टाप क्यबिन भनेर पुरानो हलको फोहोर ढुसि गनाउने कोठा अनि बिरामीका लागि सिढी विनाको अग्लो फोल्डिङ्ग सिष्टमनै बिग्रेको सुत्नै गाह्रो सन्तुलनमै नआउने थोत्रो बेड भएको फोहोर कोठा दिइएको थियो l “त्यो कोठा उपचारको लागि होइन, सजायको लागि जस्तो थियो,” भन्ने गुनासो पनि उनले गरेका छन्।
अस्पतालको प्रवेशद्वारदेखि भित्तासम्म ‘निःशुल्क आमा सुरक्षा कार्यक्रम’ लेखिएको ब्यानर टाँसिएको भए पनि पनि वास्तविकता भने ५३ हजारदेखि ६० हजार रुपैयाँसम्मका ‘सर्जरी प्याकेज’ थोपारिन्थ्यो। अप्रेसन गरेकै दिन सामान्य सिरिन्ज, क्यानुला आइ भि सेट, औषधी सामग्रीहरु , अब यो प्याकेज भित्र पर्दैन भन्दै क्यानुला, सलाइनजस्ता सामान्य उपकरण छुट्टै किन्न लगाइ उपचार खर्च अझै महँगो बनाई ५०/६० हजारको प्याकेज लाखौंमा परिणत गर्ने गरिएको पोस्टमा लेखेका छन् l
भुक्तभोगीका अनुसार, यस समस्या बारे गुनासो अस्पताल प्रशासनसँग गरिएको थियो। प्रशासन अधिकृत कुमार अधिकारीले कोठा परिवर्तन गर्ने वाचा गरेका थिए तर त्यो पनि पूरा नभएको गुनासो छ । शाहीले थप लेखेका छन्, “यदि त्यो कोठा परिवर्तन मात्रै गरिदिएको भए पनि यो पीडादायी अनुभवलाई सार्वजनिक गर्ने थिएन।”
यस घटनाले नेपालको निजी स्वास्थ्य संस्थामा उपचार सेवासम्बन्धी पहुँच, समानता र पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यस घटनाले स्पष्ट देखाएको छ कि निजी अस्पतालहरूमा सेवा होइन, ‘पैकेजको व्यापार’ हाबी हुँदैछ। ‘निःशुल्क सेवा’को नाममा विज्ञापन गरिए पनि व्यवहारमा जनतालाई ठगिने, पहुँच नहुनेहरूलाई विभेद गरिने, र आपतकालीन अवस्थामा समेत डाक्टर अनुपस्थित हुने प्रवृत्तिले स्वास्थ्य प्रणालीमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा नागरिकको ‘सार्वजनिक स्वास्थ्य प्रणाली’ माथि विश्वास घट्दै गएको बेला निजी अस्पतालहरूलाई विकल्पको रूपमा हेरिँदै आएको छ। तर त्यही निजी संस्थाहरूमा पनि पैसा नभएकालाई दोस्रो दर्जाको व्यवहार गरिनु दुःखद पक्ष हो।
०२ मंसिर २०८२ रिपोर्टिंग नेपाल | बारबर्दिया नगरपालिका–५ स्थित जनप्रिय आधारभूत विद्यालय जब्दहवामा हालै यौन तथा प्रजनन् स्वास्थ्य (Sexual and Reproductive Health) सम्बन्धी विशेष मेला आयोजना गरिएको छ। विद्यालयले विद्यार्थीहरूमा यौन स्वास्थ्य अधिकारबारे जानकारी अभिवृद्धि र सचेतना फैलाउन उक्त मेलाको आयोजना गरेको जनाएको छ।
मेलामा यौन शिक्षा तथा प्रजनन् स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित विभिन्न स्टलहरू राखिएका थिए। यहाँ सन्देशमूलक सामग्री, चित्र, सूचना तथा जानकारीमूलक पोष्टरहरूको प्रदर्शनी गरिएको थियो, जसले विद्यार्थीहरूमा आफ्ना अधिकार, स्वास्थ्य र सुरक्षित व्यवहारबारे बुझाइ विकास गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
उक्त अवसरमा परियोजनाको सहयोगमा निर्माण गरिएको तीन कोठे पहुँचयुक्त शौचालयको पनि उद्घाटन गरिएको थियो। करिब १५ लाख १९ हजार रुपैयाँ लागतमा निर्माण गरिएको यस शौचालय समयानुकूल, पहुँचयुक्त र प्रयोगमैत्री छ।
कार्यक्रममा उपस्थित बारबर्दिया नगरपालिकाका नगरप्रमुख छबिलाल थारुले जनप्रिय आधारभूत विद्यालयले छोटो समयमा उल्लेखनीय सुधार गरेकोमा प्रशंसा गर्दै भने, “विद्यार्थीहरूको प्रस्तुति र क्षमताले मलाई अत्यन्तै खुशी बनाएको छ। नगरपालिका विद्यालयहरूमा स्वच्छता प्रवर्द्धनका लागि निरन्तर कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ। विद्यालयको खानेपानी, सरसफाइ र स्वच्छता कार्यविधिलाई स्थानीयकरण गरी सबै विद्यालयमा लागू गरिसकिएको छ। आवश्यक भौतिक संरचना निर्माणको काम पनि निरन्तर रूपमा भइरहेको छ। पालिकाले शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा लगानी बढाउँदै छात्र–छात्राहरूको समग्र विकासमा जोड दिइरहेको छ।”
नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौतम भण्डारीले पनि विद्यार्थीहरूको प्रस्तुति हेरेर उनीहरू यस विषयमा सचेत हुँदै गएको स्पष्ट भएको बताए। निर्माण भएको तीन कोठे शौचालय समयानुकूल, पहुँचयुक्त र उपयोगी भएको भन्दै यसको सही सदुपयोगसँगै स्वास्थ्य र व्यवहारमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन आवश्यक रहेको उहाँले जोड दिनुभयो।
कार्यक्रममा राधाकृष्ण थारु जनसेवा केन्द्रका कोषाध्यक्ष यज्ञप्रसाद पोखरेलले संस्था विगतदेखि नै सामाजिक क्षेत्रमा अग्रणी भूमिकामा रहेको बताउँदै, “हामी निरन्तर रूपमा समुदायमुखी कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छौं। यसरी शिक्षा र स्वास्थ्यसम्बन्धी कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउने हाम्रो प्रयास निरन्तर जारी रहनेछ,” भन्नुभयो।
मेलाको आयोजना कोईकाको आर्थिक सहयोगमा प्लान इन्टरनेशनल नेपाल र राधाकृष्ण थारु जनसेवा केन्द्र गुलरियाको साझेदारीमा सञ्चालित ‘किशोरकिशोरी यौन तथा प्रजनन् स्वास्थ्य तथा अधिकार कार्यक्रम’ अन्तर्गत गरिएको हो। मेलामा विद्यार्थीहरूले यौन तथा प्रजनन् स्वास्थ्य सम्बन्धी विषयमा आफ्ना भनाइ, नृत्य, गीत र नाटक प्रस्तुत गरे। कार्यक्रम विद्यार्थीहरूले सचेत र सुसंस्कृत तरिकाबाट सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गरेका थिए, जसले मेलालाई अझ आकर्षक र शिक्षाप्रद बनाएको थियो।
विद्यालयले यस प्रकारका कार्यक्रममार्फत विद्यार्थीहरूमा स्वास्थ्य सम्बन्धी सचेतना फैलाउने मात्र होइन, व्यवहारिक दृष्टिले सुधार र सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने लक्ष्य राखेको छ। आगामी दिनमा पनि यस्ता मेलाहरू नियमित रूपमा आयोजना गरिने विद्यालयले जनाएको छ।
सोही अवसरमा १५ लाख रुपैयाँको लागतमा निर्माण सम्पन्न गरिएको खुला जिमशालाको पनि उद्घाटन गरिएको छ।
उद्घाटन कार्यक्रममा वडा नं. २ का वडा अध्यक्ष हरि कठायतले खुला जिमशाला वन क्षेत्र, वातावरण तथा स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको उपयोगी संरचना भएको भन्दै यसको प्रयोग र संरक्षणमा समुदायको सक्रियता आवश्यक रहेको बताउनुभयो।
उहाँले कार्यक्रमकै क्रममा समितिलाइ वडाबाट आवश्यक सहयोग हुने र नगरपालिकामा समेत समन्वय गरेर पहल गरिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभएको थियो। कार्यक्रममा समिति पदाधिकारी, सदस्य, स्थानीय उपभोक्ता तथा विभिन्न पक्षको सहभागिता रहेको थियो।
१९ मंसिर २०८२ रिपोर्टिङ नेपाल सम्बाददाता , बारबर्दिया नगरपालिका स्वास्थ्य शाखाले आयोजना गरेको राष्ट्रिय महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविका दिवस–२०८२ आज भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। स्थानीय समुदाय, स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि र स्वयंसेविकाको उत्साहपूर्ण सहभागिताले कार्यक्रमलाई विशेष बनाएको थियो।
कार्यक्रम ‘स्वस्थ समुदाय निर्माणमा महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाको अग्रणी भूमिका’ भन्ने मूल नारा सहित सुरु भयो। जनचेतनामूलक नारासहित गरिएको बजार परिक्रमा तथा र्यालीमार्फत स्थानीय बासिन्दालाई स्वास्थ्य–सन्देश फैलाइएको थियो।
समुदायमा लामो समयदेखि निस्वार्थ सेवामा समर्पित २२ जना उत्कृष्ट महिला समुदाय स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई कार्यक्रममै नगद, दोसल्ला र प्रमाणपत्रसहित विशेष सम्मान प्रदान गरिएको छ।
स्वास्थ्य शाखाका अनुसार, यी स्वयंसेविकाहरूले मातृ–शिशु स्वास्थ्य, पोषण, खोप, रोग नियन्त्रण र स्वास्थ्य–शिक्षा अभियानमा उल्लेख्य योगदान पुर्याउँदै आएका छन्।
त्यस्तै, नगर क्षेत्रमा क्रियाशील १३० जना स्वयंसेविकालाई झोला, छाता र टर्च वितरण गरी उनको निरन्तर सेवा–भावना र समर्पणप्रति कदर गरिएको छ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नगरप्रमुख छबिलाल थारुले चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा समेत समुदायलाई नजिकबाट सेवा पुर्याउने स्वयंसेविकाको भुमिकालाई ‘नगरपालिकाको स्वास्थ्य क्षेत्रको मेरुदण्ड’को रूपमा वर्णन गर्नुभयो।
उहाँले भन्नुभयो— “बारबर्दिया नगरका स्वास्थ्य सूचकहरू पछिल्ला वर्षहरूमा निरन्तर सुधारिएको छ। यसको श्रेय सबैभन्दा धेरै महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई नै जान्छ। उनीहरूको समर्पणलाई थप ऊर्जा दिन नगरपालिका निरन्तर साथ रहनेछ।”
उहाँले आगामी वर्षहरूमा क्षमता अभिवृद्धि तालिम, प्रोत्साहन कार्यक्रम, आवश्यक सामग्री तथा प्राविधिक सहयोग अझ सुदृढ बनाइने बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गौतम भण्डारीले महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई “समुदाय र स्वास्थ्य संस्थाबीचको जीवित पुल”को संज्ञा दिँदै उनको कार्यक्षमता र भूमिकाको प्रशंसा गर्नुभयो।“घर–आँगनमै पुगेर जोखिम रोकथामदेखि स्वास्थ्य सचेतना अभिवृद्धि गर्नु, मातृ–शिशु स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउनु, खोप तथा स्वास्थ्य सेवा पहुँच विस्तार गर्नु—यी सबै क्षेत्रमा स्वयंसेविकाका प्रयास अमूल्य छन्। नगरपालिका सदैव उनीहरूको साथमा हुनेछ।”
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत र स्वास्थ्य शाखा प्रमुखले सम्मान पत्र हस्तारण गर्दै
स्वास्थ्य शाखा प्रमुख गोबिन्द पौडेलले स्वयंसेविकाको सक्रियताका कारण केही वर्षयता बारबर्दिया नगरपालिकाको स्वास्थ्य क्षेत्रमा ठोस परिवर्तन देखिएको उल्लेख गर्नुभयो।
उहाँका अनुसार— “स्वयंसेविकाले कहिल्यै पछि नहट्ने स्वभाव, निरन्तर फाँट–स्तरमा काम गर्ने प्रतिबद्धता र समुदायप्रतिको जिम्मेवारी नै बारबर्दिया नगरको स्वास्थ्य प्रगतिसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ।”
उहाँले सम्मान–कार्यक्रम स्वयंसेविकाको मनोबल अभिवृद्धिमा महत्वपूर्ण हुने विश्वास व्यक्त गर्दै आगामी वर्षहरूमा पनि यो परम्परा निरन्तर अघि बढाइने जानकारी दिनुभयो।
स्वास्थ्य शाखाले कार्यक्रम सफल बनाउन साथ–सहयोग गर्ने १३० जना स्वयंसेविका, स्वास्थ्यकर्मी, जनप्रतिनिधि, सरोकारवाला तथा नागरिक सबैप्रति हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गरेको छ।
आजको दिवसले बारबर्दियामा महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाको भूमिकालाई औपचारिक रूपमा मान्यता दिएको मात्र होइन, उनीहरूको निष्ठा, समर्पण र समुदाय–सेवाप्रतिको दृढतामा पनि नयाँ ऊर्जा भरिदिएको जनाइएको छ।
बारबर्दिया नगरपालिकाले आयोजना गरेको अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम शुक्रबार सम्पन्न भएको छ। कृष्ण जन्माष्टमीको अवसर पारेर गरिएको यस कार्यक्रममा नगरपालिकाका ११ वटै वडाबाट उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो। बारबर्दिया नगरपालिकाले आयोजना गरेको अष्टिम्की विशेष कार्यक्रममा हजारौं महिला दिदीबहिनीहरूले सामूहिक रूपमा एउटै मञ्चमा उपस्थित भएर नगरपालिकाद्वारा आयोजना गरिएको अष्टिम्की कार्यक्रम सफल पारेका छन् l
नगरपालिकाले सहभागिताको निम्ति सम्पूर्ण इच्छुक नगरवासीलाइ आव्हान गरेको थियो l नगरपालिकाको आव्हानलाइ स्वीकार्दै सम्पूर्ण वडाबाट ८७ वटा समूहमा १३०५ जनाको उपस्थिति थियो ।
ती समूहमार्फत करिब १३०५ जना महिलाले सामूहिक रूपमा कार्यक्रम स्थलमा उपस्थित भइ धार्मिक, संस्कृति परम्परा संरक्षणका लागि अष्टिम्की कार्यक्रममा भाग लिए। यसरी एउटै स्थानमा सयौं महिलाहरू परम्परागत ढंगले उपस्थित भई पूजामा सहभागी हुँदा कार्यक्रम अत्यन्त आकर्षक देखिएको थियो।
सहभागी महिलाहरू आफ्नै परम्परागत थारु पहिरन, गहना र पूजा सामग्रीसहित कार्यक्रम स्थलमा आएका थिए। उनीहरूले समूहगत रूपमा अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम मा पुजा गर्दै एक–अर्कासँग अनुभव आदान–प्रदान पनि गरेका थिए। पूजामा सहभागी दिदीबहिनीहरूले उत्साहपूर्वक उपस्थितमा यसरी ठूलो संख्यामा भेला हुन पाउनु नै विशेष अवसर भएको अनुभव बाँडे।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै बारबर्दिया नगरपालिकाका नगरप्रमुख छबिलाल थारुले यस अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम लाई गाउँ–गाउँमा गरिँदै आएका सांस्कृतिक अभ्यासबारे जानकारी लिन र फरक–फरक ढंगले मनाइने पर्वलाई एउटै स्थानमा ल्याएर सांस्कृतिक आदानप्रदान गर्ने अवसरका रूपमा व्याख्या गर्नुभयो। उहाँले यसबाट कला–संस्कृतिको संरक्षणमा सहयोग पुग्ने र नयाँ पुस्तामा पनि संस्कृतिप्रति अपनत्व बढाउन मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो। नगरप्रमुखले थारु समुदायको सम्मान र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा यो कार्यक्रम उपयोगी हुने धारणा राख्नुभयो।
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत टीकानाथ गोसाईंले बारबर्दिया नगरपालिकाले विगतदेखि नै थारु समुदायका चाडपर्वहरूको संरक्षणमा जोड दिँदै आएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार यस वर्ष अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम त्यही प्रयासको निरन्तरता हो।
अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम सामाजिक विकास समितिकी संयोजक श्यामकुमारी चौधरीको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो। आर्थिक विकास समितिका संयोजक रामफेरन थारुले सञ्चालन गर्नुभएको कार्यक्रममा नगरप्रमुख छबिलाल थारु प्रमुख अतिथी, नगर उपप्रमुख रत्ना कुमारी पाण्डे र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत टीकानाथ गोसाईं विशिष्ट अतिथि र विभिन्न राजनीतिक दल लगायतका प्रतिनिधिहरूले आतिथ्य ग्रहण गरेका थिए।
कार्यक्रमका बीचमा वडाबाट आएका स्थानीय समूहहरूले सांस्कृतिक नृत्य समेत प्रस्तुत गरेका थिए। स्थानीय समूहहरूले प्रस्तुत गरेको थारु समुदायको परम्परागत नृत्यले कार्यक्रममा सहभागीहरूलाई थप आकर्षित बनाएको थियो।
नेकपा माओवादी केन्द्रका नगर अध्यक्ष सुदिन थारुले थारु समुदायको अष्टिम्की विशेष कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न योगदान पुरयाएकोमा बारबर्दिया नगरपालिकालाई धन्यवाद दिनुभयो। उहाँले नगरप्रमुख छबिलाल थारुले थारु समुदायको संस्कृति र परम्पराप्रति देखाउनुभएको चासोको प्रशंसा गर्दै यस प्रकारका कार्यक्रमले समुदायको पहिचानलाई अझ मजबुत बनाउन मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
यस पर्वमा महिलाहरू अघिल्लो दिन दर खाने, अष्टमीको दिन व्रत बस्ने, बेलुकी कृष्णको पूजा गरेर फलफूल, दूध र दही मात्र खाने र भोलिपल्ट पूजा सामग्री नदी वा खोलामा विसर्जन गर्ने परम्परा रहँदै आएको छ ।
थारु समुदायले अष्टिम्कीलाई धार्मिक आस्थाको रुपमा मान्ने हुदा नगरपालिकाले यस पर्बलाइ सांस्कृतिक अभ्यासका रूपमा प्रस्तुत गरीएकोहो।
यसरी नगरपालिकाको आयोजनामा सम्पन्न अष्टिम्की विशेष कार्यक्रममा ठूलो संख्यामा महिलाहरूको सहभागिता, परम्परागत पहिरन र सामूहिक पूजा अर्चनाको प्रयासले स्थानीय स्तरमै महत्वपूर्ण सांस्कृतिक गतिविधिको रूप लिएको छ । सहभागी महिलाहरूको सक्रियता, स्थानीय नेतृत्वको संलग्नता र सांस्कृतिक प्रस्तुति कार्यक्रमका मुख्य विशेषता बनेका छन् ।
नगरपालिकाले यस्ता कार्यक्रमलाई नगरबासीको चाहना अनुसार अझै निरन्तरता दिने जनाएको छ।
