२० असोज २०८१ l बर्दिया l गोपीलाल कँडेल
यो कथा मैले रचना गरेको होईन तर कतै पढेको कथालाई यहाँ उतार्ने प्रयास गरेको छु । कथा मार्मिक छ र सन्देशमुलक पनि छ। ध्यान दिएर पढिदिनुहोला ।
एक दिन एउटी आमाले आफ्नो सानो छोरालाई लिएर मन्दिर जाँदै थिइन् । उनीहरू मन्दिरतिर जाँदै गर्दा बाटोमा सिंगमरमरबाट बनाइएको सिंह देखे । जब बच्चाले सिंह देख्यो, ऊ डराएर रुन लाग्यो । तव उसकी आमाले बच्चालाई सोधिन् –”बाबु तिमी किन रोएको ? “
बच्चाले भन्यो –”आमा ! मैले दुईवटा सिंह देखेँ, उनीहरूले मलाई खान्छन भन्ने डर लागिरहेको छ ।”
आमाले भन्छिन् –”हैन छोरा यी सिंहहरू त पत्थरका हुन्, यिनीहरूले तिमीलाई थोरै केही गर्न सक्छन् ?!”
फेरि जब उनीहरू आमाछोरा केही अगाडि बढे तव सिंगमरमरका दुईवटा हात्ती देखिए । हात्ती देखेर डराउँदै बच्चा फेरि रुन लाग्यो ।
आमाले सोध्छिन् –”अब फेरि किन रोएको ? “बच्चाले उत्तर दियो –”मैले दुइवटा हात्ती देखेँ, यिनीहरू धेरै ठूला छन्, मलाई कुल्चिएर मारिदिनेछन्” आमाले छोरालाई संझाउदै भनिन् –”हैन बाबु तिमी चिन्ता नगर, यिनीहरूले केही गर्दैनन्, यी पनि त पत्थरकै हुन्, यिनीहरूले तिमीलाई के गर्न सक्छन् र ? “
फेरि केही अगाडि पुग्दा मन्दिरको ढोकामा पत्थरले बनेका दुईवटा ठूला ठूला भयानक द्वारपाल हातमा भाला लिएर खडा थिए । सबैकुरा पत्थरकै थिए । बच्चाले यो सबै देखेर धेरै डरायो अनि रुन लाग्यो । फेरि आमाले सोधिन् –”अब फेरि किन रोएको ?”
बच्चाले रुँदै भन्यो –”उता हेर्नुस् त आमा ! दुईवटा देवदूत उभिइरहेका छन् । लामालामा जुँगा पालेका छन्, पगडी बाँधेका छन्,यिनीहरूले हामीलाई मार्ने छन्।”
आमाले भनिन् –”हैन बाबु यिनीहरू पनि त पत्थरकै हुन् । यिनीहरूले तिम्रो केही बिगार्न सक्दैनन् । यिनीहरूले केही पनि गर्न सक्दैनन् नडराऊ।”
दुवै जना मन्दिर भित्र गए । आमा चन्दन अक्षता, फूलफल दुध आदि पूजाका सामान मूर्तिमा चढाउदै थिइन । बच्चाले चुपचाप हेरिरहेको थियो । अनि यो सब देखेर बच्चाले आमासँग सोध्यो –”आमा यो तपाई के गरिरहनु भएको छ ?”
आमाले जवाफ दिइन् –”म भगवानको पूजा गर्दैछु, प्रसाद चढाउदै छु, फलफूल चढाउँदैछु, माला चढाउँदैछु, देखेनौ र ?”
अनि बच्चाले भन्यो –” देखिरहेको छु आमा ! आमा यिनी पनि त पत्थरकै हुन नि ! हैन र ? पूजापाठ गर्दैमा यिनले तपाईलाई के गर्लान र ? पत्थरबाट बनेका मुर्तीले केहि गर्न सक्दैनन् भन्नु भएको होईन ?”
बच्चाको जवाफ सुनेर आमा आश्चर्यचकित भइन् । ऊनलाई बच्चाको जवाफले गम्भीरतापूर्वक सोच्न बाध्य बनायो ।
यस कथाबारे मेरो निजी बिचार यस प्रकार रहेको छः-
मन्दिर आस्थाको केन्द्र हो । मन्दिरमा गएर पूजा आराधना गर्नाले ईश्वरीय भावको बिकास हुन्छ । ईश्वर प्रति प्रेम जागृत हुन्छ । ईश्वर खोजीको ईच्छा जागृत हुन्छ । मनमा एकप्रकारको शान्ति मिल्छ । तर के मन्दिरमा गएर मुर्तीमा चन्दन अछेता दुध फलफूल र रुपैया पैसा चढाउदैमा ईश्वर प्रशन्न हुन्छन् त ? मन्दिरमा गएर हामी बरदान माग्छौँ । के मन्दिरमा मागेका सबै बरदानहरु पूरा भएका छन् त ? मन्दिर नजाने र पूजा नगर्नेलाई के हुन्छ ? बडो गम्भीर प्रश्न हुन यी । म पूजापाठ र आराधनाको बिरोधी होईन तर वास्तबिक पूजा हुनुपर्ने मन्दिरमा गएर पूजा गर्न हामी चुक्यौँ कि ! हाम्रो हृदय मन्दिरमा जीवन्त परमेश्वर हुनुहुन्छ, पत्थरको मुर्ती होईन। के हामीले आफू भित्र बिराजमान परमेश्वरको पूजा गरेका छौँ ? त्यो मन्दिरमा कहिल्यै शिर निहुराएका छौँ ? मेरो सल्लाह के छ भने बाहिरको मन्दिरमा त जानुस् पुजा आराधना गर्नुस् त्यसमा कुनै आपत्ति छैन तर जहाँ जीवन्त परमेश्वर बस्नुभएको छ त्यहाँ पनि जानुस् । त्यो मन्दिर तपाई भित्रै छ, तपाईको हृदयमा छ। हृदय निवासी भगवानलाई चन्दन अछेता फलफूल भेटी केहि चाहिँदैन, केवल तपाईको प्रेम र भाव चाहिन्छ। भगवान भावको भोको हुनुहुन्छ, अरु कुराको होईन। भगवान श्रीकृष्णको उपदेश अनुसार समयको महापुरुषबाट आत्मज्ञान प्राप्त गरेर त्यसको अभ्यासबाट हृदयनिवासी परमात्मालाई भेट्न अनुभव गर्न सकिन्छ। यसको लागि सहयोग चाहिएका आउनुहोस्- हामी सहजीकरण गर्न तयार छौँ ।
