बर्दिया l ०६ असोज २०८१ l गोपीलाल कँडेल

आउनुहोस् !  आज भगवानको बिषयमा चर्चा गरौँ । यहाँ जातको कुरा छैन, धर्मको कुरा छैन, सम्प्रदायको कुरा छैन, राजनीतिको कुरा छैन, रङ्गको कुरा छैन, आर्थिक उच-नीचको कुरा छैन, पढ अनपढको कुरा छैन । किनभने यी सबै कुराहरु भगवानले बनाएका होईनन्, हामीले बनाएको हौँ । मानिसहरुले बनाएका हुन् । तपाई जहाँ हुनुहुन्छ, जे हुनुहुन्छ, जस्तो हुनुहुन्छ- भगवानको असल रचना हुनुहुन्छ । भगवान यस संसारमा प्रचलित कुनै धर्ममा छैनन् । भगवान कुनै धर्म बिशेषमा भैदिएको भए भक्तहरु किन अनाहकमा मारिन्थे ?  ऊनी त सबै धर्म भन्दा पर स्वतन्त्र रुपमा छन् । सबै धर्मको छाताको रुपमा छन् । ऊनले मानिसहरुमा बिभाजन चाहदैनन्, धर्महरु बिभाजन चाहन्छन् र बिभाजनका लागि हामी धर्महरु बनाउँछौँ । मानिसहरुले संसारमा मठ, मन्दिर, गिर्जाघर, मस्जीद बनाएका छन्- बिभाजनका अखडा हरु । ग्रन्थ, मन्त्र, मुर्ती, फोटो बनाएका छन्- आफूतिर तान्नको लागि । प्रार्थना, जप, पुजा, पाठ, दान आदि बनाएका छन्- लुट्न र लुटिनका लागि । भगवान आफै सम्पन्न छन्- हामीले केहि दिईरहनु पर्दैन ।

हामीले भगवानको आशा गर्छौं- उनले कहिल्यै हाम्रो आशा गर्नु पर्दैन । हामीले नै हाम्रा लागि भगवान बनाएर मन्दिरमा राखेका छौँ- भिखारी बनाएर । हरेक दिन बेलुका हिसाव गर्छौं आज मेरो भगवानले कति कमायो भनेर । तर उनलाई कुनै कुराको अभाव छैन । उनलाई हामीले बनाउनु पर्दैन- हामीले बनाएको भगवान असली हुदै होईनन्- हुनै सक्दैनन् । उनी त हर प्राणीमा छन्- शुक्ष्म रुपमा । हर प्राणीमा मात्र होईन, कण कण मा छन् । सर्वव्यापक छन्  र अविनाशी छन्- उनी नभएको ठाउँ छैन । सर्वव्यापक र अविनाशी भगवान सबै भन्दा नजिक हाम्रो हृदयमा छन् हरेक प्राणीको हृदयमा छन् । जव सम्म हामी जीवित रहन्छौँ- हामी भित्रै छन् । हरेक सानो भन्दा सानो र ठूलो भन्दा ठूलो बस्तु भगवानको मन्दिर हो- मेरो शरीर पनि । जव मेरो यो शरीर भत्किन्छ- उनी यो मन्दिरमा बस्दैनन् अनि मेरो प्रलय हुन्छ । अब मैले बिचार गर्नुछ कि- म भित्र बिराजमान मेरो भगवानको मैले आजसम्म अनुभव गरें कि गरिन ? उहाँलाई चिनें कि चिनिन ? उहाँको रुप रंग स्पर्श अन्धको अनुभूति भयो कि भएन ? मैले आज सम्म आराधना गरें कि गरिन ?  मैले भक्ति गरें कि गरिन ?  यता तर्फ सोच्ने बेला आयो । तर आजको “म” मैले आफ्नै हातले बनाएको भगवानको अगाडी हात जोडेर नानाथरी बिलौना गर्छु- नानाथरी मनोकामना माग्छु । मैले बनाएको भगवानले मलाई केहि देलान् ? मलाई यो कुरा थाहा छैन कि उनले मलाई दिनको लागि केहि कुरा बाँकी राखेका छैनन्- मलाई मात्र होईन,  सबैथोक सबैलाई बराबरी दिएका छन् । हामीले कति सदुपयोग गर्यौँ ? हामी भगवानसंग मानव निर्मित पदार्थ माग्दछौँ- त्यो उनले कसरी दिउन् ? मलाई यस धर्तीमा जन्म दिए, अनवरत चलिरहने यो स्वाँस दिए, चेतना दिए र म भित्र नै आफ्नो आसन बनाएर बसे- यो भन्दा ठूलो कुनै अर्को कुरा छैन  मेरो लागि ।

अब म यथार्थको धरातलमा आउनुपर्छ- मैले चेत्नु पर्छ । मैले म भित्र निवास गर्नु हुने मेरो भगवानलाई खोज्नु पर्छ, चिन्नुपर्छ । मैले उनको दर्शन म भित्रै गर्नुपर्छ- अर्जुनले जस्तै । मैले मेरो भगवानलाई अहिले, यो समयमा राम, कृष्ण, शिव, विष्णु, अल्लाह, ईशामसिह  आदि कुनै रुपमा  पनि पाउन सक्दिन । न उनीहरुका गाथा वाचन गरेर, सुनेर,  कण्ठस्थ पारेर वा गाएर मेरो कल्याण हुन्छ किनकि उनीहरु अहिले यस संसारमा छैनन्, दिवंगत भैसके । मैले म भित्र नै जीवंत भगवान, ईश्वर, अल्लाह, ईशामसिह, खोज्नुपर्छ । जहाँ उनी छन्- त्यहाँ खोज्नुपर्छ र पाउन सकिन्छ । अहिलेको बैज्ञानिक युगमा हरेक कुरालाई परिक्षण गरेर पुष्टि गरिन्छ र उपयोग गरिन्छ । परिक्षणबाट पुष्टि नगरेरै उपयोग गरिन्छ भने त्यो अन्धविश्वास हो- त्यसबाट उपलब्धी हुदैन । आउनुहोस्- हामी पनि हामी भित्र निवास गर्नुहुने भगवानको परीक्षण गरौँ- आत्मज्ञानको बिधि द्वारा । आत्मज्ञान द्वापर युगमा भगवान श्रीकृष्णले अर्जुनलाई दिनुभएको ज्ञान हो, राजबिद्या हो । जुन समयमा संसारमा एउटा मात्र धर्म थियो- हिन्दुधर्म । त्यस बेलाका सबै मानिसहरु हिन्दु थिए । आत्मज्ञान हिन्दुधर्मावलम्बीहरुका लागि मात्र थिएन र होईन- यो त मानव मात्रका लागि हो । यहि आत्मज्ञानको बिधि नै बैज्ञानिक छ, परिक्षणबाट पुष्टि भएको छ । आज ११० देशका करोडौं मानिसहरुले यसको अभ्यास गर्छन्- श्री प्रेम रावतजीबाट आत्मत्ज्ञानको बिधि प्राप्त गरेर । आउनुहोस् तपाई पनि । हाम्रो समय कति छ थाहा छैन, समय छंदै आफ्नो कल्याण हुने उपाय गरौँ । आफ्नो भगवानको जीवन्त अनुभूति गरौँ ।

बिज्ञापन-YM-AD

२४ मंसिर २०८१ l बर्दिया l गोपीलाल कँडेल

परमात्मा-  ब्रह्माण्डको सृष्टिकर्ता, पालनकर्ता र संहारकर्ता। यी शब्दहरूले हाम्रो अस्तित्वको सबैभन्दा गहिरो सत्यलाई छुन्छन्। हामी सबै परमात्मासँग जोडिएका छौँ, यो एउटा अटल सत्य हो। तर, हामी प्रायः परमात्माको खोजी बाहिर कतै गरिरहेका हुन्छौँ। मन्दिर, मस्जिद, चर्चमा गएर, पुकार गरेर, मागेर। तर, सत्य यो हो कि परमात्मा हामी भित्रै बिराजमान हुनुहुन्छ

विश्वका विभिन्न धर्महरूले परमात्माको अवधारणालाई फरक-फरक तरिकाले व्याख्या गरेका छन्। हिन्दू धर्ममा ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वरलाई परमात्मा मान्दछन् भने इसाई धर्ममा जिससलाई परमात्मा मान्दछन्। इस्लाम धर्ममा अल्लाहलाई परमात्माको दर्जा दिएको पाईन्छ। बौद्ध धर्ममा निर्वाणलाई परमात्मा मानिन्छ। यद्यपि, सबै धर्महरूको मूल उद्देश्य एउटै छ, त्यो हो, परमात्मासँगको मिलन।

हामी प्रायः परमात्माको खोजी बाहिर गरिरहेका हुन्छौँ। हामी मन्दिर, मस्जिद, चर्चमा जान्छौँ। हामी पूजाआजा गर्छौँ। हामी भजन किर्तन गर्छौँ। हामी तीर्थयात्रामा जान्छौँ। तर, यी सबै बाह्य क्रियाकलापहरूले हामीलाई परमात्मासँग जोड्दैनन्। परमात्मा त हामी भित्रै बस्नुहुन्छ, अन्तर हृदयमा। परमात्मालाई पाउनको लागि हामीले उहाँलाई आफू भित्र न‌ै खोज्नुपर्छ।

जब हामी परमात्माको पुकार गर्छौँ, हामी अस्विकार गर्छौँ कि उहाँ हामी भित्र हुनुहुन्छ। हामी उहाँलाई आफूबाट टाढा छन् भन्ने ठान्छौँ। तर, जसले परमात्माको बाहिरी पुकारा मात्र गर्छ, उसका लागि त उहाँ सधैँ टाढै रहनुहुन्छ। किनभने यो सबै हाम्रो मान्यताको खेल हो। सच्चा प्रार्थना भनेको पुकार होइन र पुकारले परमात्मा प्राप्त हुदैन। सच्चा प्रार्थना मौन हुन्छ, शब्दरहित हुन्छ। जब हामी शब्दरहित हुन्छौँ, तब हामी परमात्माको निकटता अनुभव गर्न थाल्छौँ। हामीलाई केही भन्नुपर्ने आवश्यकता पर्दैन। किनकि उहाँलाई हाम्रो सबै कुरा थाहा छ, किनभने उहाँ अन्तर्यामी हुनुहुन्छ। हामीलाई थाहा नहुँदा नहुँदै उहाँ सबै कुरा बुझ्नुहुन्छ। परमात्मा हाम्रो

परमात्मा हाम्रो अन्तरतममा बस्नुहुन्छ। उहाँलाई के भन्नु? के सुझाव दिनु? हामी मन्दिर, मस्जिदमा गएर परमात्मासँग यसरी गर, उसरी गर भनेर भन्छौँ। सर्वव्यापक, अन्तरयामीलाई हामीले एउटा सानो मन्दीर भित्र कोचेर अपमान गरिरहेका छौँ । हामी मन्दिरका मुर्ती अगाडि भिखारी जस्तै बनेर बस्छौँ। परमात्माले सबै थोक दिनुभएको छ तर पनि हामीलाई पुग्दैन र मागिरहन्छौँ । हामी भन्छौँ, “मेरो पत्नी बिरामी छिन्, उनलाई निको पारिदेऊ। मेरो छोरा बेरोजगार छ, उसलाई जागिर मिलाइदेऊ।” बिमार निको पार्ने, जागिर मिलाई दिने, छोराछोरी जन्माईदिने परमात्माको काम होईन,यो त तपाईं हाम्रो काम हो । त्यसकारण यस्ता कुराहरू परमात्माले सुन्दैनन्। यस्ता कुराहरूका लागि गिडगिडाउनु बेकार छ। भागवत गीतामा बताईए अनुसार सत्कर्म गर्दै जानुस् त्यसको फल अवश्य मिल्दै जानेछ। सत्कर्मले शांति दिन्छ, आनन्द दिन्छ । हामीले परमात्मालाई सुनाउने होईन, बरु उहाँको कुरा सुन्नुपर्छ। अन्तरहृदयबाट निस्कने मधुर आवाजमा उहाँले के भनिरहनु भएकोछ, त्यो सुन्ने प्रयत्न गर्नुपर्छ । उहाँले हामीलाई दिनुपर्ने सबै कुरा पहिले नै दिइसक्नुभएको छ। हामीले त्यो कुरा स्वीकार गर्नुपर्छ। हामीले उहाँलाई आफू भित्र नै खोज्नुपर्छ। उहाँ हामीबाट टाढा होइनन्, बरु हामी अत्यन्त नजिक हुँदा हुँदै पनि उहाँबाट टाढा छौँ।  

हाम्रो कर्तव्य हो परमात्माको अनुभव गर्ने । परमात्माको दृश्य, शब्द, गन्ध र स्पर्श हामी आफैमा महसुस गर्न सक्छौँ । त्यसकारण उहाँलाई आफूभित्रै खोज्ने अभ्यास गरौँ। यसको लागि बिधि चाहिन्छ- आत्मज्ञान। भगवान श्रीकृष्णले अर्जुनलाई सिकाउनु भएको राजबिद्या। यही हाम्रो मुक्तिको मार्ग हो। आफ्नो जीवन प्रति संबेदनशील हुनुहुन्छ भने आउनुहोस् आजै देखि यो यात्रामा लागौँ।

परमात्माको कृपाको अनुभव व्यक्तिगत हुन्छ। यो अनुभन शब्दमा व्यक्त गर्न सकिदैन। यो अनुभवले हामीलाई शान्ति आनन्द र प्रेमको अनुभूति दिलाउँछ। यो अनुभवले हामीलाई जीवनको सार्थकता महसुस गराउँछ।

परमात्माको कृपा पाउनको लागि हामीले बाहिर कतै खोजिरहनु पर्दैन र बाहिर खोजेर पनि त्यो कृपा पाईदैन । उहाँ त हामी भित्रै, हाम्रै अन्तरहृदयमा बस्नुहुन्छ। हामीले आफू भित्रको आवाज सुन्न पर्छ। हामीले त्यो दृश्यको दर्शन गरौँ जो हामी भित्र नै छ। हामीले आफ्नो मन मस्तिष्क र शरीरलाई शान्त बनाउन सक्यौँ भने परमात्माको अनुभव अवश्य हुनेछ। मानव जीवनको सफलता र मोक्षको मार्ग पनि यहि नै हो।

बिज्ञापन-YM-AD