१५ श्रावण २०८२, रिपोर्टिंग नेपाल,काठमाण्डौ —
राजनीतिक परिवर्तनका नाममा उभिएको नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (नाउपा) पछिल्लो समय आफ्नै आन्तरिक विवाद, पारिवारिक सत्ता संघर्ष र नेतृत्वमा पारदर्शिताको अभावका कारण जनस्तरमा गम्भीर आलोचनाको शिकार बन्दै गएको छ। हालै सम्पन्न राष्ट्रिय भेलाले पार्टी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठलाई हटाउँदै लालवीर चौधरीलाई नयाँ अध्यक्षको रूपमा चयन गरेपछि यो पार्टीप्रति जनताको दृष्टिकोण झनै नकारात्मक बनेको देखिन्छ।
पार्टी संरक्षक रेशम चौधरीका श्रीमती रञ्जिता श्रेष्ठलाई हटाएर आफ्नै पिता लालवीर चौधरीलाई अध्यक्ष बनाउनु सामान्य राजनीतिक प्रक्रियाभन्दा बढी “पारिवारिक राजनीतिक कब्जा” को रूपमा आलोचित भइरहेको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन् — “यो पार्टी अब लोकतान्त्रिक भन्दा पनि एक परिवार केन्द्रित राजनीतिक कम्पनीको रूपमा अघि बढ्दैछ।”
भ्रष्टाचार र निष्क्रियताको आरोपबीच बर्खास्ती
रञ्जिता श्रेष्ठ डेढ वर्षसम्म पार्टी बैठक नबोलाएर निष्क्रिय भएको, आन्तरिक लोकतन्त्रको उपेक्षा गरेको, र आर्थिक पारदर्शितामा असफल भएको आरोप लाग्दै आएको थियो। त्यसमाथि पछिल्ला महिनाहरूमा उनीमाथि अनुदान, पार्टी कोष र संघसंस्थासँगको आर्थिक लेनदेनमा भ्रष्टाचारको संलग्नता रहेको गम्भीर आरोपहरू पनि सार्वजनिक भइरहेका थिए।
तर रञ्जिता श्रेष्ठलाई कारबाही गर्नुको सट्टा, सत्ता सुरक्षित गर्न आफ्नै पितालाई अध्यक्ष बनाउने योजना कार्यान्वयन गर्नुले पार्टीको चरित्र र नेतृत्वप्रतिको जनआस्था निरन्तर खस्कँदै गएको हो।
संस्थापकहरू छायामा, परिवारको वर्चस्व अगाडि
नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको गठनका प्रारम्भिक दिनमा योगदान दिने धेरै संस्थापक र अग्रज कार्यकर्ताहरूलाई बेवास्ता गर्दै, संरक्षक रेशम चौधरीको निर्देशनमा चलेको हालको घटनाक्रमले पार्टीभित्र गम्भीर असन्तुष्टि चुलिएको छ। पार्टीभित्रका कतिपय नेताहरू खुल्लमखुल्ला भन्न थालेका छन् — “यो अब आम जनताको पार्टी रहेन, रेशम चौधरीको पारिवारिक संरचनामा सीमित भयो।”
एक नेताले नाम नखुलाउने सर्तमा भने, “अध्यक्ष बन्ने योग्यता र भूमिका त रामलाल डगौरा थारु जस्ता नेताहरूमा थियो, तर पुनः परिवारभित्रै घुमाएर पितालाई अध्यक्ष बनाइनु अत्यन्त निराशाजनक छ।”
राजनीतिक यात्राभन्दा स्वार्थको उकालो?
लालवीर चौधरी स्वयं पार्टीको संस्थापक नभएर पनि अहिलेको अध्यक्ष बन्नु आफैंमा राजनीतिक अवसरवादको उदाहरण बनेको छ। विगतमा राप्रपा, एमाले हुँदै यदाकदा स्वतन्त्र उम्मेदवारीमार्फत चुनाव जितेका चौधरी अब फेरि छोराको पार्टीमा अध्यक्ष बनेका छन् — त्यो पनि त्यही नेतृलाई हटाएर जसले उनलाई पार्टीमा भित्र्याएकी थिइन्।
जनस्तरमा आलोचना उठेको छ कि — “नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले टीकापुर घटनाको पीडालाई प्रतिनिधित्व गर्छ भनेर देखाइए पनि अहिले पार्टी आफैं पीडाको पात्र बनेको छ — सत्ता, पद र शक्ति निम्ति।”
जनताको नजरमा घट्दो भरोसा
नाउपा भर्खरै गठन भएर आम थारु समुदाय, मधेस र पिछडिएको जनताको प्रतिनिधित्व गर्दै उठेको पार्टी हो भन्ने आशा बोकेको थियो। तर २ वर्ष नबित्दै पार्टीको नीति, मूल्य र उद्देश्यभन्दा शक्तिको केन्द्रीकरणमा बढी केन्द्रित हुँदै गएको स्पष्ट देखिएको छ।
पार्टीमा एकताभन्दा विवाद, सैद्धान्तिकताभन्दा पदको होडबाजी, र नेतृत्वको पारदर्शिताभन्दा पारिवारिक सम्बन्धको आधारमा निर्णय लिइँदा जनताले यो पार्टीप्रति विश्वास गुमाउँदै गएका छन्।
एक नागरिक उनमुक्ती पार्टीका सदस्यका अनुसार राजनीतिमा नेतृत्व परिवर्तन सामान्य प्रक्रिया हो। तर जब नेतृत्व परिवर्तन नीति र संस्थागत मूल्यभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थ र पारिवारिक समीकरणमा आधारित हुन्छ, त्यसले पार्टीमात्र होइन, आम जनताको भविष्यलाई पनि अनिश्चित बनाउँछ। नागरिक उन्मुक्ति पार्टीले अब तत्काल आत्ममूल्यांकन नगरे, त्यो स्वयं “नागरिक निराशा पार्टी” मा रूपान्तरण हुने खतरा देखिन्छ।
