११ असार २०८२, रिपोर्टिंग नेपाल ,बर्दिया —
थारु समुदायको अनौठो धार्मिक आस्था, परम्परा र रहस्यमा आधारित वृत्तचित्र ‘कन्या राजा – एक सत्य,एक रहस्य ’ अब YouTube च्यानल ‘YM TV Nepal’ मा सार्वजनिक गरिएको छ। YouTube मा कन्याराजा ‘YM TV Nepal’ सर्च गरेर हेर्न सकिनेछ l
याल्ड मून ग्रुप प्रा. लि.को ब्यानरमा र बारबर्दिया नगरपालिकाको सहकार्यमा निर्माण गरिएको यस वृत्तचित्रमा, बारबर्दिया–८ स्थित जंगलको बीचमा लुकेको एउटा गहिरो आस्थाको स्थल — कन्या राजा थान — र त्यससँग जोडिएका किंवदन्ती, संस्कार र सामाजिक प्रभावहरूलाई जीवन्त रूपमा उतारिएको छ।
आज पनि यस थानमा त्रिशुलले जिब्रो छेड्ने, मन्त्र गरिएको चामल खाने, र आफ्नो शरीरको रगत चढाएर पूजा गर्ने परम्परा कायमै छ। वृत्तचित्रमा गुरुवाहरूको सपना, एक पतुरियासँगको अधुरो प्रेम, तथा पूजापछि गाउँमा देखिने परिवर्तनहरू जस्ता अकल्पनीय, तर स्थानीय स्तरमा गहिरो आस्था राखिएका घटनाहरू समावेश गरिएका छन्।
स्थानीय बुढापाकाका कथन, मौलिक संस्कार, र थारु समुदायको सांस्कृतिक गर्वलाई पर्दामा प्रस्तुत गरिएको यो वृत्तचित्रले नेपाली मौलिकता र गुमनाम इतिहासप्रति गहिरो सम्मान प्रकट गरेको छ।
निर्देशक यशु केसीका अनुसार, “यो डकुमेन्ट्री निर्माणको मूल उद्देश्य थारु समुदायको मौलिक इतिहास, परम्परा र संस्कृति लोप हुन नदिने र कन्या राजाको वास्तविक अस्तित्व र आस्थाबारे नयाँ पुस्तालाई जानकारी दिने हो।”
करीब चार वर्षको अनुसन्धान र तयारीपछि निर्माण गरिएको यस वृत्तचित्रको निर्देशन यशु केसीले गरेका हुन्। छायांकनमा विश्वराज मल्ल र विशाल चौधरी, ड्रोन दृश्यमा भैरव ढुंगानाको विशेष योगदान रहेको छ।
कन्या राजा थान क्षेत्रमा भेटिएका पुराना मुद्राहरू (सिक्काहरू) त्रिभुवन विश्वविद्यालयको पुरातत्व विभागले विक्रमादित्यकालीन अर्थात् करिब २००० वर्ष पुरानो भएको पुष्टि गरेको छ।
स्थानीय स्तरमा कन्या राजा थानको इतिहासमा चासो राख्दै आएका दयाराम खड्काले जानकारी गराएअनुसार, ती पुरातात्विक वस्तुहरूको आधारमा यस क्षेत्रमा लगभग दुई सहस्राब्दी पहिले ‘कन्या रजवाहरू’ को शासन रहेको अनुमान गरिएको छ।
यस्तो ऐतिहासिक संकेतले कन्या राजा थान क्षेत्रलाई धार्मिक र सांस्कृतिक मात्र नभई ऐतिहासिक दृष्टिले पनि अध्ययनयोग्य बनाएको छ।
