नेपालगंज, जेठ २५ , २०८२ , विश्व वातावरण दिवसको विशेष अवसरको सम्झना गर्दै हिजो मिति २०८२ जेष्ठ २४ गते नेपालगञ्जमा आयोजित एक अत्यन्तै प्रेरणादायी र ऐतिहासिक कार्यक्रम मार्फत ४४औं योग केन्द्रको भव्य शुभारम्भ सम्पन्न भयो।
“जब मन शान्त र शरीर स्वस्थ्य हुन्छ, तब समाज समुन्नत बन्छ, जब समाज समुन्नत बन्छ तब देश समुन्नत बन्छ ” यही सन्देश बोकेर, योग समिति नेपालले विश्व वातावरण दिवसको अवसर लाइ स्मरण गर्दै आफ्नो ४४औं योग केन्द्रको गौरवशाली यात्रा आरम्भ गरेको छ । समाजमा मानसिक, शारीरिक र आध्यात्मिक चेतनाको सशक्त सन्देश फैलाउने उद्देश्यले योग समिति नेपालले आयोजना गरेको यो कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि ,विशिष्ट अतिथि एबम अतिथिको रुपमा विशिष्ट व्यक्तित्वहरुको उपस्थिति र उहाहरुको योग प्रतिको धारणाले बाँके जिल्लामा मात्र नभई सम्पूर्ण देशभर नै योग चेतनाको नयाँ लहर सुरु गरेको अनुभूति दिलाएको छ ।
कार्यक्रमका प्रमुख संयोजक नन्दलाल बैस्य र संयोजक आनन्द मोहपालको नेतृत्वमा समर्पित टिमले अत्यन्त योजनाबद्ध ढंगले आयोजना गरेको यस समारोहमा समाजका विविध तह–तप्काका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रह्यो। जिल्ला बन कार्यालयको सहकार्यमा सम्पन्न भएको यस ऐतिहासिक कार्यक्रममा सहभागी सबैलाई “एक बिरुवा – एक सन्देश” भन्ने मूल मर्म सहित एक–एक बिरुवा उपहारस्वरूप वितरण गरिएको थियो, जुन बिरुवा केवल वनको सम्भावना मात्र नभई, जीवनमा समर्पण, सन्तुलन र चेतनाको सन्देश बोकेको प्रतीकको रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो।
यस शुभारम्भ समारोहको प्रमुख अतिथिको रूपमा नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका मेयर श्री प्रशान्त बिष्ट उपस्थित हुनुहुन्थ्यो भने विशिष्ट अतिथिको रूपमा बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मराज जोशी रहनु भएको थियो। साथै सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी उमाकान्त अधिकारी, सल्यानका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हरिषचन्द्र शर्मा, जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रमुख रामबहादुर घर्ती, शसस्त्र प्रहरी प्रमुख शोभाकान्त खनाल, ट्राफिक कार्यालय प्रमुख नन्दकुमार पोख्रेल, जिल्ला बन कार्यालयका प्रमुख शंकर गुप्ता, उद्योग वाणिज्य महासंघ बाँकेका अध्यक्ष टंक धामी, लगायत अन्य विशिष्ट व्यक्तिहरूको उपस्थितिले कार्यक्रममा अझ गौरवमय बनायो।
कार्यक्रमको औपचारिक सत्रमा योग गुरु तथा आयुर्वेदाचार्य गिरिराज भट्टराईले उपस्थित सम्पूर्ण अतिथि र सहभागीप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दै, योगको वास्तविक अर्थ, महत्व र प्रभावका विषयमा एकदमै भावनात्मक र सन्देशमूलक मन्तव्य दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो—“आज हामीले ४४औं केन्द्र सुरु गरेका छौं, तर हाम्रो लक्ष्य ४४ लाख मानिसको जीवनमा चेतनाको उज्यालो फैलाउनु हो। बिरुवाले वन दिन्छ, तर योगले मानवता दिन्छ। हामीले सुरु गरेको यो केन्द्र केवल योग केन्द्र मात्र होइन — यो चेतनाको गहिराइमा जाने बाटो हो, आत्मा जगाउने एक यात्रा हो। यहाँबाट जीवनलाई नयॉं दृष्टिकोण दिने अभ्यासको आरम्भ हुन्छ । योग कुनै जात, धर्म वा राजनीतिक विचारधाराको विषय होइन, यो स्वास्थ्य शरीर र पबित्र मन प्राप्ति गर्ने चेतनाको आन्दोलन हो।”
यस कार्यक्रमले सामाजिक, प्रशासनिक, सुरक्षा, औद्योगिक, पत्रकारिता, र नागरिक समाजका सबै प्रतिनिधिलाई एकै थलोमा ल्याई सम्वाद, सशक्तिकरण र समर्पणको उत्कृष्ट उदाहरण पेश गर्यो।
प्रमुख अतिथि नेपालगञ्ज उपमहानगरका मेयर प्रशान्त बिष्टले कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै स्पष्ट शब्दमा भन्नुभयो: “शरीर र समाज दुबैको सन्तुलनका लागि यस्तो अभियान सबै नगरपालिका र गाउँपालिकामा फैलिनुपर्छ। आवश्यक सम्पूर्ण सहयोग र साथ दिन नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका सधै तयार छ।
एक बिरुवा, एक सन्देश – प्रकृति र चेतनाको मिलनबिन्दु स्वरूप प्रत्येक सहभागीलाई एक–एक बिरुवा प्रदान गर्दै, जीवनमा सन्तुलन, शान्ति र समर्पणको सन्देश दिनु आजको कार्यक्रमको विशेषता थियो – बन कार्यालय बाँकेको सहयोगमा आयोजित यस अभियानले केवल वातावरणीय सन्देश मात्र दिएन, योगमार्फत भित्री चेतनाको हरियाली पनि फैलायो। आजको यस केन्द्र उद्घाटन र बिरुवा वितरण कार्यक्रमले वातावरण, स्वास्थ्य र चेतनाको एकता प्रस्तुत गरेको छ।”
बाकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मराज जोशीले नागरिकहरूमा योगको प्रवर्द्धनका लागि स्थानीय तहले आवश्यक वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउदै योगले सेवा प्रवाह, तनाव व्यवस्थापन र सामाजिक अनुशासनमा गहिरो प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गर्दै योगको अभ्यास हरेक नागरिकले गर्नुपर्ने बताउनुभयो।
कार्यक्रममा योग समिति नेपालका संस्थापक सल्लाहकार एवं कार्यक्रमका प्रमुख संयोजक नन्दलाल बैस्यले योग समितिको उद्देश्य, दर्शन र दूरदृष्टिको व्याख्या गर्दै सबै नागरिकलाई दैनिक योग अभ्यास गर्न अनुरोध गर्नुभयो। उहाँले योग समिति नेपाललाई मार्गदर्शन प्रदान गर्ने संस्थाको रूपमा चित्रण गर्दै समितिको क्षमतालाई एक मार्गनिर्देशन दिन सक्ने खानीको रूपमा परिभाषित गर्नुभयो र गुरु, अतिथि तथा समर्पित टोलीप्रति कृतज्ञता प्रकट गर्नुभयो।
जिल्ला बन कार्यालय प्रमुख शंकर गुप्ताले बिरुवालाई केवल उपहारको रूपमा नभई “प्रकृति र प्राणको एकता” को प्रतीकको रूपमा व्याख्या गर्नुभयो । यसै कार्यक्रममा डा. राजेन्द्रप्रसाद गुप्ता र आनन्द मोहपालले पनि योगको वैज्ञानिक र सामाजिक महत्त्वबारे विचार राख्नुभयो भने उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष टंक धामीले निजी क्षेत्रले पनि स्वास्थ्य र वातावरणीय चेतनामा योगदान गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
कार्यक्रमको सांस्कृतिक पक्ष पनि अत्यन्त प्रभावशाली थियो जहाँ राष्ट्रियता झल्किने गीतमा बालयोगी कलाकार गिरिश्मा शर्मा र निरीक्षा शर्माले मनमोहक नृत्य प्रस्तुत गरे। गायक चक्र मल्लले गाएको सन्देशमूलक गीतले सम्पूर्ण वातावरणलाई भावनात्मक रुपमा समेट्दै सबैलाई मुग्ध बनायो। कार्यक्रमको संचालन चिरञ्जीवी ज्ञवालीले अत्यन्तै सुशिल र अनुशासित ढंगले गर्नुभयो जसले सम्पूर्ण कार्यतालिकालाई सुसंगठित राख्यो।
कार्यक्रमको समापनतिर योग गुरु गिरिराज भट्टराईले सम्पूर्ण उपस्थित प्रमुख अतिथि, विशिष्ट अतिथि,अतिथिहरू, सहभागिहरू तथा ४४औं योग केन्द्रको स्थापनाका लागि विशेष योगदान पुर्याउने सम्पूर्ण योगिमनहरुलाइ हृदयदेखि आभार प्रकट गर्दै दीर्घकालीन व्यवस्थापन तथा सञ्चालनका लागि समर्पित व्यवस्थापन समिति घोषणा गर्नुभयो जसको प्रमुख संयोजक नन्दलाल बैस्य र संयोजक आनन्द मोहपाल हुनुहुन्छ भने सदस्यमा श्याम गुप्ता, डा. राजेन्द्रप्रसाद गुप्ता, विजय गुप्ता, अजय गुप्ता, पारस मोहपाल, लल्लन चौधरी, सन्तोष बैस्य, सन्जय पोरवाल, जितेन्द्र गुप्ता, रामकिशोर गुप्ता, सुनिल गुप्ता, दिनेश गुप्ता रहनुभएको छ । सल्लाहकारका रूपमा टंक धामी, श्रीमती आनन्द मिना मोहपाल, राम पयारे गुप्ता र बिरेन्द्र मोहपाल रहनुभएको छ।
बिरुवा वितरणमा विशेष योगदान पुर्याउने जिल्ला बन कार्यालय बाँके, महेश ज्ञवाली र जिव नारायण बेलबासे र कानुनी सल्लाहकार विश्वजीत तिवारी प्रति योग समिति नेपालले आभार व्यक्त गर्यो । कार्यक्रममा स्वयंसेवी योग अगुवाहरू जानकी ज्ञवाली, मन्दरा सबिता र कमला हिराधरको भूमिका पनि स्मरणीय रह्यो।
यसरी, ४४औं योग केन्द्रको शुभारम्भ कार्यक्रमले केवल एउटा केन्द्रको उद्घाटन मात्र नभई चेतनाको नवीन युगको शुरुवात गरेको अनुभूति गरायो। यो कार्यक्रमले सामाजिक समरसता, आध्यात्मिक उन्नति र जीवनशैलीको रूपान्तरण तर्फको बाटो देखाएको छ, जुन केवल बाँके जिल्लाका लागि होइन, सम्पूर्ण राष्ट्रका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्ने निश्चित छ।
